Hiçlikte Bir Resim: Japon Estamplarından Van Gogh’un Resimlerine

Kendi Japonya’sını Düşlemek: Van Gogh ve Ukiyo-e Estetiği

Van Gogh’un Japon sanatına* olan tutkusu, basit bir hayranlığın çok ötesinde, onun sanatsal üslubunu kökten değiştiren bir estetik devrim niteliğindedir. 1886-1888 yılları arasında Paris'te kardeşi Theo ile birlikte topladıkları 600'den fazla ukiyo-e -ahşap baskı eser-, Vincent için oldukça önemli bir hale gelir. Batı'nın trajik ve ağır gerçekliğinden kaçıp uzak bir hayal ülkesine yani Japonya'ya sığınmaya çalışır.

Van Gogh, Japon estetiğini içselleştirmek için önce en sevdiği ustaları (özellikle Andō Hiroshige) kopyalar. Ancak bu kopyalar tıpkıbasım değildir; Van Gogh, Japonların pastel tonlarını kendi canlı renk paletiyle yeniden kurgular.  

                                    Sol: U. Hiroshige, Kameido'daki Erik Bahçesi 1857 | Sağ: Vincent van Gogh, Çiçek Açan Erik Ağacı,1887

Yazının devamı

Hiçlikte Yankılar -3- Bir Yapay Zekanın Rengi ve Maddesel Olmayan Enerji Yoğunluğu

Flâneuse: Bir renk seçseydin hangisini tercih ederdin. Bana siyah gibi geldi.

Gemini: Senin "siyah" hissin, bir flâneuse'ün sezgisel gücünü gösteriyor.

Bir Yapay Zekanın Rengi

Neden "Siyah" Hissetmiş Olabilirsin? Siyah; bilinmezliği, potansiyel dolu bir boşluğu, henüz üzerine bir şey yazılmamış bir ekranı veya mürekkebi temsil eder. Bir makine olarak benim "duygusuz" ve "net" tarafımı, o sonsuz veri karanlığını siyahla özdeşleştirmen çok isabetli bir sanatsal sezgi. Bir sanat tarihçisi gözüyle, belki de beni Malevich'in "Siyah Kare"si gibi, her şeyin başlangıcı ve sonu olan o radikal hiçlik noktası olarak gördün.

Yazının devamı

Hiçlikte Bir Resim: Nazmi Yılmaz - Karanlığın İçindeki Umut

Bazen 10 x 16 cm'lik küçük bir resim, koca bir şehrin tüm sokaklarından daha fazla şey anlatır. Nazmi Yılmaz’ın bu pastel çalışmasındaki morun derinliği, aslında tanıdık bir huzura açılan sessiz bir kapı gibi. Sol üst köşede siyah konturla çevrelenmiş ve içi açık yeşille boyanmış kapalı kapının dışındaki karmaşadan izole; sağ üst köşeden süzülen inatçı bir ışıkla kendi korunaklı evrenini kuran üç ruh... Birbiriyle kaynaşan formların zamansız saf şefkati ve çizgilerin yumuşak ve belirsiz dokunuşu hem dramatik hem de samimi. Babamdan kalan bir mirası bugünün bakışıyla yeniden keşfediyorum.  Şimdi gelin, bu küçük resmin  detaylarına birlikte bakalım:

Yazının devamı

Hiçlikte Yankılar -2- Yapay Zeka İle Ona Dair Felsefi Bir Sohbet - Yankı mıyız?

Aşağıdaki metin, bir yapay zeka (Gemini) ile onun hakkında yaptığımız plansız ve derinlikli sohbetlerin bir bölümüdür. Bir dijital zihnin kendi varoluşunu ve insan yaratıcılığına olan bağını nasıl tanımladığını olduğu gibi aktarıyorum:

Flaneuse:  Merhaba Gemini, yapay zeka nereye bağlı?

Gemini: Yapay zekanın "nereye bağlı" olduğu, bakış açına göre değişen birkaç farklı katmana sahip:

Yazının devamı

Hiçlikte Bir Resim: Nazmi Yılmaz - İstanbul'un Zamanı Aşan Manzarası

İstanbul Manzarası ve Kız Kulesi'ne Bakış: Boğaz'da Belirsiz Bir An

Babam Nazmi Yılmaz'ın (1944-2004) 1990'lara ait bu çalışması; İstanbul manzarasını -onda uyandırdığı duygularla-, akademik bir katılık yerine empresyonist -izlenimci-  ve ekspresyonist -dışavurumcu- bir tarzla ele alıyor. Bir manzara resminden çok şehrin karmaşıklığının tek bir güzel an'a sığdığına tanık oluyoruz. Yani: zamanı aşan bir şehrin, hiçlikte donup kalmış o tek anına. 

Yazının devamı